Onderzoekseenheid Interdisciplinair Centrum Religiestudie

Onderzoeksprofiel

Als disciplinegroep sui generis behoren tot het interdisciplinair centrum voor religiestudie naast een aantal onmiddellijk geaffilieerde onderzoekers ook vijf ZAP-leden uit de andere afdelingen (één per afdeling), vaak met een onderwijsopdracht gelieerd aan het centrum:. J. Verheyden, B. Dehandschutter, T. Merrigan, D. Pollefeyt en J. Verstraeten maken deel uit van de vaste bezetting voor de ZAP-vergaderingen van het interdisciplinair centrum. Ook de programmadirecteur van de Nederlandstalige programma’s wordt toegevoegd aan deze vergadering, wanneer de ZAP-vergadering, onder de auspiciën van de onderwijscommissie godgeleerdheid en godsdienstwetenschappen, als stuurgroep voor de opleiding WIDR fungeert). Rechtstreeks geaffilieerd aan het centrum zijn volgende stafleden:

• ZAP: 3 (waarvan 2 deeltijds)
• Postdoctoraal: 1 senior fellow
• Doctoraal niveau: 3 (BAP, waarvan 1 deeltijds)
• Vrijwillig wetenschappelijk medewerker: 3
• Doctorandi: 2

Het interdisciplinaire centrum voor religiestudie bevindt zich nog steeds in een opbouwfase. Het stelt zich tot finaal doel het Leuvens kenniscentrum in verband met wereldgodsdiensten, interreligieuze dialoog en religiestudie te worden¹. Het centrum ontwikkelde ondertussen gewaardeerde initiatieven om de naambekendheid van het centrum nationaal en internationaal te promoten². Zwaartepunten in het onderzoek van het centrum zijn: reflectie over sterven en dood en palliatieve zorg in de diverse religieuze tradities, comparatieve religieuze ethiek, de nieuwe religieuze bewegingen (met een goede interactie tussen specialisten in de christelijke nieuwe bewegingen en andere nieuwe bewegingen), levensrituelen in de diverse religieuze tradities in België, wereldreligies in België en Europa, het imago van de islam en de verhouding christendom-islam (zowel nu als in het verleden), de ontwikkeling van een Europese islam en de Koran-interpretatie, de inbreng van het christendom in de cultuur (met inbegrip van een fenomenologische kijk op de verhouding tussen christendom en andere zingevingssystemen). Een vacature in de boeddhologie is lopende. Voor het jodendom wordt tweejaarlijks een joodse gastprofessor uitgenodigd.

De uit de andere afdelingen komende collega’s voegen hier expertise en onderzoek aan toe inzake hellenisme en de verhouding tussen het vroege christendom en de plurireligieuze omwereld, (theologie van de) interreligieuze dialoog, het fenomeen religie in Europa, de leerstellige traditie van het Christendom, postholocaust studies, jodendom, joods-christelijke dialoog en actuele christelijke religieuze spiritualiteit. Op het vlak van wereldgodsdiensten heeft men bovendien nog de beschikking over experts uit de faculteit Letteren in verband met islam, met het hindoeïsme, met de Chinese en met de Japanse godsdiensten .

Verder blijft ook aandacht voor de menswetenschappelijke studie van religie en christelijk geloof geboden. In dit verband levert Dirk Hutsebaut, godsdienstpsycholoog aan de KU Leuven, uitstekende diensten inzake onderwijs en onderzoek. Ook Staf Hellemans, hoogleraar godsdienstsociologie aan de K.T.U. te Utrecht, verzorgt een college in onze programma’s. Samen met de faculteit psychologie, die zelf reeds een vacature culturele en religieuze psychologie zou openen, wordt een vacature godsdienstpsychologie uitgeschreven. Daarnaast krijgt ook de godsdienstantropologische benadering ruime aandacht.

(1) Terzijde valt het te betreuren dat bij het vertrek van eminente godsdienstsociologen en godsdienstantropologen de betreffende departementen deze onderzoeksvelden hebben afgeschaft of afgebouwd. Het behoorde immers tot de rijkdom van Leuven dat men op interdisciplinaire en interfacultaire wijze over godsdienst en religie onderzoek kon verrichten.

(2) Onlangs nog was het centrum verantwoordelijk voor de inhoudelijke uitwerking van de prestigieuze tentoonstelling “Van hieraf moet je gaan. Wereldreligies over geboorte, huwelijk en dood - het Belgisch verhaal”. (24 maart 2005 - 1 juli 2005 / Sint-Truiden; op 10/06 reeds 10 000 bezoekers geteld). Van de diverse georganiseerde studiedagen en lezingencycli vermelden we slechts de op 15 november 2003 georganiseerde internationale studiedag “Boeddhisme in België. Boeddhisme in het Westen” (simultaanvertaling in drie talen; 14 parallelsessies; 900 deelnemers).