Onderzoekseenheid Geschiedenis van kerk en theologie - Late Oudheid
Het onderzoek naar de geschiedenis van het christendom in de late oudheid is geconcentreerd op de patrologie, de studie van het vroeg-christelijke denken, waarbij een onderscheid wordt gemaakt tussen het vroeg-christelijke Westen (Latijnse patrologie) en Oosten (Griekse patrologie).
Voor de Latijnse patrologie is het onderzoek geconcentreerd op het denken en de geschriften van Augustinus, evenals de invloed die hiervan uitging (Mathijs Lamberigts). Meer bepaald ligt de onderzoeksfocus op de controverses waarin Augustinus betrokken was, in het bijzonder het donatisme en het (semi)pelagianisme. Beide controversen illustreren op hun eigen manier de contextuele inbedding van theologie-ontwikkeling. De eerste controverse voert naar het hart van het ontstaan van een eigen ecclesiologie en sacramentologie binnen het Westers christendom. Bij de (semi)pelagiaanse controverse stond de vraag naar de verhouding tussen genade en menselijke vrijheid op het spel, een vraagstelling die doorheen de eeuwen voortdurend terugkeert.
Voor de Griekse patrologie gaat de aandacht naar het fenomeen van het christelijke martelaarschap, de geschiedenis van de theologie (triniteitstheologie en christologie) en de confrontatie van het vroege christendom met de gnostiek (Boudewijn Dehandschutter en Johan Leemans). Als periode staat de vierde eeuw centraal, in het bijzonder Athanasius van Alexandrië, de Cappadocische Vaders en Johannes Chrysostomus.
Van de vele mogelijke inhoudelijke dwarsverbanden en gemeenschappelijke thema’s tussen Latijnse en Griekse patrologie vormen vooral een doorgedreven onderzoek naar de vroegchristelijke homiletiek en liturgie enerzijds en patristische exegese anderzijds belangrijke gemeenschappelijk onderzoeksfoci van de subsecties Latijnse en Griekse patrologie (B. Dehandschutter; M. Lamberigts; J. Leemans). Ook de projecten over bisschopsopvolging in de late oudheid (FWO-V) en de patristische receptie in de katholieke sociale leer (FWO-V) kunnen hier worden vermeld.
Links
