Onderzoekseenheid Systematische theologie
Onderzoeksprofiel
Het wetenschappelijk onderzoek in de onderzoekseenheid systematische theologie (OEST) geschiedt, in de lijn van de onderzoekstraditie van de onderzoekseenheid, vanuit een hermeneutisch-theologisch basisperspectief. Dit resulteert in een historisch gefundeerde en systematisch-theologisch uitgediepte reflectie op de geloofservaring en geloofsexpressie van christenen en christelijke gemeenschappen in verleden en heden. Bijzondere aandacht krijgen de diverse hermeneutische spanningsvelden die voortspruiten uit het inzicht van de inbedding van geloofservaring en -verwoording in steeds particuliere historische, culturele, religieuze en maatschappelijke contexten. Met name gaat het om de spanning tussen geloofservaring en traditie, doctrine en praxis, geloof en rede, geloof en wetenschap, geloof en geschiedenis, geloof en samenleving, geloof en cultuur/context. Bijzondere aandacht krijgen ook de oecumenische theologie en de theologie van de interreligieuze dialoog. Het is vanuit dit perspectief dat ook de basisthema’s uit de systematische theologie bestudeerd worden: de godsleer, christologie en triniteitsleer, genadeleer, ecclesiologie, scheppingsleer en eschatologie. Deze methodische aanpak vereist een kennisname van en dialoog met de wijsbegeerte, diverse menswetenschappen (sociologie, psychologie, culturele antropologie e.d.) en ook natuurwetenschappen.
Onderzoeksorganisatie en -activiteiten
Deze onderzoeksdoelstellingen sturen in de eerste plaats het persoonlijke onderzoek van de professoren en onderzoekers in de onderzoekseenheid, en van de doctorandi/ae die ze begeleiden. Daarnaast krijgen ze ook vorm in de onderzoeksprojecten en -centra, waarbij leden van de onderzoekseenheid betrokken zijn. Concreet vertaalt deze onderzoeksaanpak zich in de ontwikkeling van vier onderzoeksgroepen die vanuit de onderzoekseenheid aangestuurd worden. Deze groepen zijn echter tegelijkertijd betrokken op interdisciplinaire projecten en de organisatie van gezamenlijke LEST-congressen en LOGOS-studiedagen:
- Tot de gezamenlijke projecten van de onderzoekseenheid behoort de organisatie van de tweejaarlijkse LEST-congressen. De ‘Leuven Encounters in Systematic Theology’ zijn in 2007 aan hun zesde editie toe zijn en trekken een talrijk, gespecialiseerd en internationaal publiek aan Een initiatief dat momenteel aan zijn tweede editie toe is, is LOGOS. Deze ‘Leuvense Ontmoetingen over Geloof, Openbaring en Spiritualiteit’ zijn specifiek gericht op de vertaling van onderzoeksresultaten naar een breed publiek en dient aldus de permanente vorming van Nederlandstaligen op het gebied van fundamentele en dogmatische theologie.
- Vier onderzoeksgroepen zijn bij de onderzoekseenheid ondergebracht of worden er vanuit aangestuurd. Het Centrum voor Bevrijdingstheologieën (J. Haers) bestudeert onder meer de paradigma¬verandering in de bevrijdingstheologieën in de twee-derde wereld, waarbij socio-economische analysemodellen afgelost worden door culturele modellen, en het ontstaan van nieuwe vormen van bevrijdingstheologieën in de geglobaliseerde wereld van vandaag.. De Onderzoeksgroep Theologie in een postmoderne context (L. Boeve) wil de uitdaging van pluraliteit, contingentie, particulariteit en historiciteit voor de theologie doordenken tot in zijn meest radicale consequenties, en dit zowel vanuit filosofisch-theologisch als cultuurtheologisch oogpunt. Het Centrum voor Oecumenisch Onderzoek (P. De Mey) concentreert zich op een kritisch-constructieve evaluatie van de resultaten die de oecumenische dialoog in de voorbije decennia opleverde en de receptie ervan in de Rooms-Katholieke ecclesiologie. De recent opgerichte Onderzoeksgroep Christelijk zelfverstaan en interreligieuze dialoog (T. Merrigan) onderzoekt de theologische gronden voor de interreligieuze dialoog en de gevolgen hiervan voor de eigen christelijke identiteit.
- Vanuit deze onderzoeksgroepen werden interdisciplinaire onderzoeksprojecten en structurele samenwerkingsverbanden opgezet. Samen met M. Lamberigts van de onderzoekseenheid Geschiedenis van kerk en theologie werd door L. Boeve en T. Merrigan een interdisciplinair GOA-project bekomen (2003-2007): Orthodoxie: proces en product. J. Haers is betrokken bij het programma Conflict Resolution and Sustainable Peace (Faculteit Sociale wetenschappen).
