Centrum Vrouwenstudies Theologie
Overzicht
- Agenda
- Korte voorstelling
- Werking
- Leden
- Publicaties
- (Ere)doctoraten
- Samenwerking
- Interessante websites
- Archief
- Contact
Korte voorstelling
Het initiatief voor het Centrum Vrouwenstudies Theologie of Centre for Women's Studies Theology (CWST) werd genomen door "Women in Theology", een groep studenten en assistenten die vanaf 1989 regelmatig samenkwam. Verantwoordelijke van die groep was onder meer Susan K. Roll, toenmalig assistente en daarna tijdelijk deeltijds docente aan de Faculteit Theologie en Religiewetenschappen. Als een interdisciplinair academisch centrum trad het in werking in het academiejaar 1994-1995. Het Centrum staat steeds open voor alle geïnteresseerden.
Het Centrum Vrouwenstudies Theologie stimuleert het theologisch en godsdienstwetenschappelijk onderzoek en debat vanuit een feministisch perspectief. Daartoe nemen de leden deel aan (inter)nationale studiedagen en congressen en zijn ze betrokken bij informele discussies.
Het Centrum engageert zich om de resultaten van dit onderzoek ter beschikking te stellen van de Faculteit Theologie en Religiewetenschappen en van andere geïnteresseerden. Zo wil het Centrum Vrouwenstudies Theologie het onderwijs van studenten en de vorming van onderzoekers bevorderen en stimuleren tot meer gendergevoeligheid. Dit komt tot uiting in het vak Vrouwenstudies, religie en theologie, het organiseren van lezingen en seminaries en in aankoopsuggesties voor de bibliotheek van gespecialiseerde literatuur. Daarnaast heeft het Centrum ook eigen publicaties, gericht tot een ruimer publiek.
Het Centrum heeft tevens oog voor specifieke problemen van vrouwelijke studenten en personeelsleden van de theologische faculteit. Aandacht gaat bijvoorbeeld naar inclusief taalgebruik in de communicatie binnen de faculteit, in cursussen, verhandelingen en publicaties, maar ook naar het uitbouwen en ondersteunen van een vrouwennetwerk op universitair niveau. Ook de facultaire 'Werkgroep Gelijke kansen en diversiteit ' behartigt deze kwesties.
Deze target="_blank">PowerPoint Presentatie biedt u een korte en geanimeerde voorstelling van het Centrum Vrouwenstudies Theologie.
Werking
Onderzoek
Het Centrum Vrouwenstudies Theologie moedigt onderzoek over vrouwen- en genderstudies aan door middel van langlopende interdisciplinaire onderzoeksprojecten.
Voor het onderzoeksproject 'Leidende vrouwen in religieuze tradities' ontving het Centrum in 2003-2004 een subsidie van het 'Instituut voor de Gelijkheid van Vrouwen en Mannen' van de Belgische federale regering. Aansluitend bij dit project werd in oktober 2004 "Midden in de Cirkel. Vrouwen en leiderschap in diverse spirituele tradities" uitgegeven. Dit boek bestaat uit interviews met vrouwelijke leiders uit uiteenlopende spirituele tradities, tot een geheel verwerkt door de leden van het Centrum.
Een nieuw project ging met FWO-steun van start in januari 2005: 'Maria Magdalena en het aanraken van Jezus. Een intra- en interdisciplinair onderzoek naar de interpretatie van Joh 20,17 in exegesis, iconografie en pastorale begeleiding'. De disciplines van de exegese van het Eerste en het Tweede Testament, de kunstgeschiedenis en de praktische theologie werken samen om de betekenis, de receptie van de geschiedenis en de hedendaagse relevantie van het noli me tangere-motief uit Joh 20,17 te onderzoeken. Het vaststaand element in deze mutlidisciplinaire studie is het thema van aanraken/vasthouden/loslaten. Dit onderzoek resulteerde reeds in een tentoonstelling over de visuele voorstellingen van het noli me tangere-motief in de kunst (Maurits Sabbebibliotheek, Leuven, 23 februari-30 april 2006): 'Noli me tangere: Maria Magdalena in Veelvoud'. De begeleidende catalogus verscheen zowel in het Nederlands als in het Engels: 'Noli me tangere. Maria Magdalena in veelvoud/ Noli me tangere. Mary Magdalene: One Person, Many Images', Leuven: Peeters, 2006. In april 2008 werd een internationaal expertencongres georganiseerd in de Academia Belgica te Rome met als titel: 'Noli me tangere: Text-Image-Context'.
Het Centrum hecht belang aan internationale contacten. Om actieve leden van het Centrum de kans te geven internationale congressen bij te wonen werd in september 2007 gestart met een fonds voor reisbeurzen, dat de reis- en verblijfkosten gedeeltelijk vergoedt bij deelname aan een internationaal colloquium of congres. Voor meer informatie daaromtrent, mail naar women.studies@theo.kuleuven.be.
Onderwijs & vorming
Het Centrum Vrouwenstudies Theologie stimuleert het onderwijs en de vorming van studenten, onderzoekers en geïnteresseerden.
Het Centrum gaf een belangrijke impuls voor de oprichting van het vak Vrouwenstudies, religie en theologie. In dit vak kunnen studenten kennismaken met de geschiedenis en de methode van vrouwenstudies in de theologie. Het vak staat sinds het academiejaar 1997-1998 op het programma en wordt beurtelings aangeboden in het Nederlands en het Engels. Coördinator van het vak is prof. dr. Reimund Bieringer in samenwerking met prof. dr. Veerle Draulans en prof. dr. Annemie Dillen. Regelmatig worden gastprofessoren ingeschakeld, bijvoorbeeld prof. dr. Mary Elsbernd (1997) en prof. dr. Caroline Vander Stichele (1998-1999, 1999-2000, 2003-2004). Sinds 2005-2006 verzorgen de coördinatoren van het noli me tangere-project een aantal lessen en wordt bijgevolg gefocust op de figuur van Maria Magdalena.
Het Centrum organiseert jaarlijks zowel lezingen voor een breed publiek als gespecialiseerde seminaries voor de leden. Naar aanleiding van het tienjarig bestaan van het Centrum werd prof. dr. Sandra Schneiders in 2005-2006 uitgenodigd voor een sterk gesmaakt symposium met de actieve participatie van Vlaamse vrouwelijke religieuzen. Het boek 'Selling all' van Schneiders was het uitgangspunt voor een discussie over de eigenheid en toekomst van het godgewijde celibataire leven van vrouwelijke religieuzen. In het academiejaar 2006-2007 verbleef prof. dr. Marcella Althaus-Reid een week aan de theologische faculteit. Zij hield een gespecialiseerd seminarie 'From Feminist to Indecent Theology'. Daarin leverde ze kritiek op de bevrijdingstheologie vanuit haar eigen femnistische benadering. Volgens haar blijft de bevrijdingstheologie steunen op de patriarchale (en dus verknechtende) uitgangspunten van het christendom. Een bevrijdende feministische theologie kan daarom niet anders zijn dan 'indecent' omdat ze de grondvesten van het christendom zelf bevraagt, zoals de mannelijke drie-eenheid of de verzorgende moeder Maria. In een plenaire avondzitting zette ze in toegankelijke termen haar visie uiteen op de theologie vandaag onder de titel 'Theological Concerns Today'.
In het academiejaar 2007-2008 kwamen diverse sprekers aan bod, zoals prof. dr. Ellen T. Armour die een gespecialiseerd seminarie hield rond het fundamentele thema 'Beyond the God/Man Duo: Globalisation, Feminist Theology and Religious Subjectivity'. Naast deze boeiende spreekster kwam ook prof. dr. Roger Burggraeve naar het Centrum om samen een kritische blik te werpen op de toekomst van feministische theologie vanuit ethische hoek, meer bepaald vanuit de aandacht voor de (A)nder(e). Prof. dr. Susan Roll gaf een publieke lezing over 'The Christic Identity of Christian Women', over de identificatie van vrouwen met Christus, niet enkel als getuige van zijn Verrijzenis, maar een identificatie met de Verrezene zelf en welke implicaties dit heeft voor de wijding van vrouwen tot het priesterambt. Er werd ook een gespecialiseerd seminarie gehouden met prof. dr. Dorothea Erbele-Kuester en dr. Birgit Verstappen over het thema 'Creation?!'. Beide spraken respectievelijk over de schepping vanuit bijbelhermeneutiek: 'Kleur bekennen-herschrijven-en alles op het spel zetten. Groaning While Giving Birth to a Gendersensitive Theology Within an European Multilingual Setting' en over de schepping vanuit het politieke ecofeminisme.
Jaarlijks vraagt het Centrum een docent van de theologische faculteit een lezing te geven over de bijdrage van vrouwelijke onderzoekers en vrouwenstudies in het eigen vakgebied. In 2006-2007 presenteerde prof. dr. Joseph Selling een overzicht van de bijdrage van feministische theologie aan de theologische ethiek. In 2007-2008 hield prof. dr. Boudewijn Dehandschutter een lezing in de discipline kerkgeschiedenis met de uitdagende titel: 'Wanted Church Fathers: m/fv!?'.
Forum
Het forum Vrouwenstudies Theologie is de ontmoetingsplek voor de leden van het Centrum Vrouwenstudies Theologie. Op de bijeenkomsten wordt er gediscussieerd over allerlei onderwerpen die te maken hebben met vrouwenstudies en theologie. Dat kan gebeuren naar aanleiding van de presentatie van één van de leden of op basis van een lezing van gastspre(e)k(st)ers. Ook kunnen bepaalde onderwerpen verder uitgediept worden, bijvoorbeeld in voorbereiding op een gespecialiseerd seminarie. De uiteenlopende (wetenschappelijke) achtergrond van de leden bevordert de interdisciplinaire benadering van de besproken thema's. Het forum komt regelmatig samen doorheen het jaar.
Leden
Het Centrum Vrouwenstudies Theologie is open voor alle geïnteresseerden: studenten, assistenten en professoren van de KULeuven en andere universiteiten en voor alle geïnteresseerden die de doelstellingen van het Centrum willen nastreven. Het Centrum verwelkomt mannen en vrouwen. De meeste leden van het Centrum komen uit de diverse disciplines en geledingen van de Faculteit Theologie en Religiewetenschappen, zowel uit de Nederlandstalige als uit de Engelstalige sectie. De voertaal is Engels, maar basiskennis van het Engels is voldoende om te kunnen participeren.
Leden 2007-2008:
Goedele Baeke, Elisabeth Bayley, Reimund Bieringer, Anneleen Decoene, Karlijn Demasure, Ria Demeulenaer, Annekatrien Depoorter, Carine Devogelaere, Hannelore Devoldere, Annemie Dillen, Amy Hereford, Maria-Szilvia Hubel, Marilou S. Ibita, Kristien Justaert, Beatrice Kamusime, Dominika A. Kurek-Chomycz, Joke Lambelin, Marianne Moyaert, Gesila Nneka Uzukwu, Gladis Priya, Marilù Rojas Salazar, Hanna Tervanotko, Leen Trommelmans, Isabelle Vanden Hove, Sabine Van Den Eynde, Mbabazi Veneranda, Annie Pan Yi Jung
Publicaties
CENTRUM VROUWENSTUDIES THEOLOGIE, Midden in de Cirkel. Vrouwen en leiderschap in diverse spirituele tradities, Antwerpen: Halewijn, 2004. Het boek bestellen kan bij Isabelle Vanden Hove.
BARBARA BAERT, REIMUND BIERINGER, KARLIJN DEMASURE, SABINE VAN DEN EYNDE (ed.), Noli me tangere. Maria Magdalena in Veelvoud (Documenta Libraria, XXXII), Leuven, Peeters, 2006. Het boek bestellen kan via www.peeters-leuven.be/boekoverz.asp.
BARBARA BAERT, REIMUND BIERINGER, KARLIJN DEMASURE, SABINE VAN DEN EYNDE (ed.), Noli me tangere. Mary Magdalene: One person Many Images (Documenta Libraria, XXXII), Leuven, Peeters, 2006.Het boek bestellen kan via www.peeters-leuven.be/boekoverz.asp?nr=8148.
Doorheen de jaren hebben de individuele leden heel wat gepubliceerd over vrouwenstudies en theologie. Klik hier voor de uitgebreide bliografie.
(Ere)doctoraten
Gelukkig is er een groeiend aantal vrouwen dat een doctoraat (STD/PhD) behaalt aan de Faculteit Theologie en Religiewetenschappen van de KULeuven. Klik hier om de lijst te zien.
Vrouwen die een eredoctoraat ontvangen van de KULeuven blijven echter een minderheid. Zoek zelf de vrouwen in de lijst van 1966 tot nu (met o.a. Catherine Verfaille in 2003, Carla del Ponte in 2002 en zuster J. Devos in 2000).
Samenwerking
Omdat het Centrum een interdisciplinaire samenstelling heeft, zijn er banden met de diverse afdelingen van de faculteit Theologie en Religiewetenschappen, in het bijzonder met het Centrum voor Bevrijdingstheologieën.
Het Centrum stelt zich tot doel academische netwerken uit te bouwen en te ondersteunen. Op dit moment houdt het Centrum voeling met het Centrum voor Gelijke Kansen (KULeuven); de werkgroep Vrouw en Universiteit (KULeuven); de Nederlandse Onderzoeksschool voor Theologie en Religiestudies (NOSTER, Nederland); de Interuniversitaire Werkgroep voor Feministische Theologie (IWFT, Nederland; de European Platform of Women Scientists (EPWS) en de Europese Vereniging voor Vrouwen in Theologisch Onderzoek (ESWTR).
Interessante websites
http://www.nolimetangere.net
Website van het interdisciplinaire Maria Magdalena-project van het Centrum voor Vrouwenstudies Theologie
www.kuleuven.be/thomas/secundair_onderwijs/in_de_kijker/48_feminisme.php
“In de Kijker” over feminisme en vrouwenstudies: “Brave meisjes komen in de hemel, stoute meisjes overal”, bedoeld voor leerkrachten secundair onderwijs, met een schat aan impulsen rond feminisme in kerk, theologie en samenleving
http://www.kuleuven.ac.be/gkg/
Centrum voor Gelijke Kansen: hier vindt men informatie terug over het Gelijke Kansen-beleid aan de KULeuven en meer specifiek in de faculteit Faculteit Theologie en Religiewetenschappen, zie http://theo.kuleuven.be/nl/algemeen/gelijke_kansen_diversiteit/
vapl.kuleuven.be/V&U/
Werkgroep Vrouw en Universiteit: werkgroep in het kader van de Vereniging voor Academisch Personeel wil "iedereen aan de KULeuven bewust maken van/informeren over de vrouw/man-thematiek, waakhond spelen over de vrouw- en gezinsvriendelijkheid van het KULeuven-beleid, en onderzoek en onderwijs rond vrouwenstudies promoten. Ze staat open voor vrouwen en mannen, academisch (zowel ZAP als AAP/BAP), administratief en technisch personeel van de KULeuven
http://noster.theo.uu.nl/
Homepage van NOSTER: van hieruit kan u verder zoeken op Vrouwenstudies Theologie
http://www.iwft.nl/
Website van het netwerk van feministische theologes in Nederland, met informatie over onderzoek, studiedagen, boeiende links, enz.
http://www.ESWTR.org
Homepage van de Europese Vereniging van Vrouwen in Theologisch Onderzoek, bevat een database van de leden, aankondigingen van conferenties en vacatures. (website is in Engels, Duits en Frans)
http://www.EPWS.org/
Homepage van de European Platform of Women Scientists: bevat een database van de leden, aankondigingen van conferenties en vacatures (website in het Engels)
http://www.igvm.fgov.be/ShowContent.aspx?levelID=17&objectID=26&lang=nl
Homepage van het Instituut voor de Gelijkheid van Vrouwen en Mannen, de Belgische overheidsinstelling, die instaat voor het waarborgen en bevorderen van de gelijkheid van vrouwen en mannen en de bestrijding van elke vorm van discriminatie en ongelijkheid op basis van het geslacht
http://www.sophia.be
Website van het Belgisch coördinatienetwerk voor vrouwenstudies, met links, call for papers, congressen, enz.
http://www.rosadoc.be
Documentatiecentrum en Archief voor Gelijke kansen, Feminisme en Vrouwenstudies: met een schat aan informatie over vrouwenrechten en feminisme in Europa en de hele wereld, voor jong en oud
http://www.amazone.be
Amazone ondersteunt Vrouwenorganisaties, stelt info ter beschikking over vrouwen en creëert ontmoetingskansen
http://www.feminisme.be/fcpoppesnor
Website van het feministisch café Poppesnor uit Antwerpen dat maandelijks een lezing, debat of workshop organiseert over een feministisch thema
Archief
- Jaarverslagen
2001-2002 (in het Engels)
2002-2003 (in het Engels)
2003-2004 (in het Engels)
2004-2005
2005-2006
2006-2007
Contact
Centrum Vrouwenstudies Theologie
Faculteit Theologie en Religiewetenschappen
Sint-Michielsstraat 6/bus 3102
B 3000 Leuven
+32 (0)16 / 32 84 56 (ma, do, vrij)
mailto:'+String.fromCharCode(119,111,109,101,110,46,115,116,117,100,105,101,115,64,116,104,101,111,46,107,117,108,101,117,118,101,110,46,98,101)+'?'">women.studies@theo.kuleuven.be
