Centrum voor Vredesethiek
Overzicht
Opzet
Het Centrum voor Vredesethiek werd in 1986 opgericht door de professoren Roger Burggraeve en Johan De Tavernier met het oog op fundamenteel ethisch en theologisch onderzoek naar de thema's van oorlog en vrede. Sinds het einde van de koude oorlog en de val van de Berlijnse muur is de studie van de vredesethiek binnen het centrum mee verschoven van de vraag naar geweldgebruik en militaire afschrikking tussen ideologische blokken naar de opdracht van vreedzaam multicultureel samenleven en van verzoening na collectief geweld tussen volkeren en religies. Een bijzondere aandacht wordt besteed aan de joodse en christelijke invalshoek van de vredesproblematiek. Het onderzoek naar thema's van oorlog en vrede, geweld en tolerantie, kwaad en verzoening vindt zijn weerklank in wetenschappelijke onderzoeksprojecten, organisatie van seminaries en nationale en internationale colloquia, publicaties, onderwijs en maatschappelijke dienstverlening.
Colloquia
Elk jaar organiseert het Centrum een colloquium rond een actuele thematiek uit de vredesethiek. Hierbij wordt een eigen methodologie ontwikkeld. Centraal staat daarbij de combinatie van wetenschappelijke reflectie met maatschappelijke relevantie en de klemtoon op interdisciplinaire en interreligieuze dialoog. De acta van de colloquia worden gepubliceerd in de Cahiers voor Vredesethiek. Sinds de oprichting van het Centrum werden volgende thema's behandeld:
De bijbel en het pacifisme (1987),
De heilige oorlog in westers christendom, jodendom en islam (1989),
Tolerantie, intolerantie en religie (1991),
Nationalisme en religie (1993),
Wraak, vergelding en verzoening (1995),
Brug of breuk? Dialoog tussen moslims en christenen (1996)
Ethisch fanatisme (1997),
Heeft de traditie van de mensenrechten toekomst? (1998)
Tijd voor vereffening, Tijd voor vergeving (1999)
Eigen grond eerst? Hoe multicultureel kan een samenleving worden? (2000)
Nieuwe afgoden? Idolatrie als bron van geweld (2001)
Clash tussen wereldbeelden? Moslims en christenen over de pretentie van het Westen (2002)
De verruwing voorbij? Naar een ethiek van geweldloosheid en medeschepsellijkheid (2003)
De interreligieuze dialoog: de waardigheid van het verschil (2004)
Wanneer ‘liefde’ toeslaat. Over geweld in gezinnen (2005)
The Soul of the Terrorist. Psychological, Ethical and Religious Perspectives on Terrorism (2006)
Hoor de klokken luiden..." Over corruptie en integriteit (2007)
Alles gaat voorbij, behalve het verleden. Over verwerking van genocide, burgeroorlog en totalitaire onderdrukking. (2008)
"Ga in vrede...!" Gelovig en ethisch omgaan met machtsverhoudingen en conflicten in pastorale contexten (2009)
Ruwe leerlingen, warme scholen? Warme leerlingen, ruwe scholen? (2010)
Meer dan ooit Europa. Omwille van de vrede (toespraak Herman Van Rompuy, voorzitter van de Europese Raad) (2011)
Macht-in-Zicht: Omgaan met macht en onmacht in zorg, pastorale relaties en kerkverbanden (2012)
Daarnaast organiseert het Centrum studiedagen en debatavonden, zoals rond uiteenlopende thema's zoals de doodstraf en de mensenrechten.
Wetenschappelijk ondezoek
Binnen het Centrum wordt individueel onderzoek gedaan in de vorm van papers, licentieverhandelingen en doctorale proefschriften. Alle thema's uit de vredesethiek kunnen aan bod komen: wapenhandel, pacifisme, nucleaire afschrikking, nationalisme en religie, geweldgebruik, (in)tolerantie, humanitaire interventies, joodse en christelijke benaderingen van geweld (Rosenzweig, Levinas, Fackenheim, Girard, etc.), racisme, antisemitisme, genocide, verzoening tussen gemeenschappen en religies, enzovoort.
Colleges en seminaries
De vredesproblematiek wordt tevens in volgende colleges aan de Faculteit Theologie en Religiewetenschappen van de KU Leuven behandeld:
A03A1A Christendom en jodendom (Didier Pollefeyt)
A00C1A Ethiek van vrede, oorlog en internationale betrekkingen (Johan Verstraeten)
A04B4A Seminarie sociale, vredes- en bioethiek (Johan De Tavernier, Paul Schotsmans, Johan Verstraeten)
A07B7A Seminar Peace, Social and Bio-ethics (Johan De Tavernier, Paul Schotsmans, Johan Verstraeten)
A00C0A Ethics of Peace, War and International Relations (Johan Verstraeten)
A02B1A Post-Holocaust Jewish-Christian Relations
Wetenschappelijke publicaties van het Centrum
R. BURGGRAEVE (e.a.), Bijbel en vrede, (Cahiers voor Vredestheologie 1), Leuven, Acco, 1986.
R. BURGGRAEVE (ed.), Pacifisme: de politiek van Jezus? De betekenis van Jezus' uitspraken over geweldloosheid en vijandsliefde voor een christelijk geïnspireerde ethiek van de vrede, (Cahiers voor Vredestheologie 2), Leuven, Acco, 1987.
R. BURGGRAEVE & J. DE TAVERNIER (eds.), Strijden op de weg van Jahweh, God, Allah!? De heilige oorlog in het oude testament, westers christendom en Islam, (Cahiers voor Vredestheologie 3), Leuven, Acco, 1989.
R. BURGGRAEVE, Levinas over vrede en mensenrechten, (Cahiers voor Vredestheologie 4), Leuven, Acco, 1990.
R. BURGGRAEVE & M. VERVENNE (eds.), Swords into Plowshares. Theological Reflections on Peace (Louvain theological and pastoral monographs 8; Cahiers voor Vredestheologie 5), Louvain, Peeters, 1991.
J. DE TAVERNIER (ed.), Hoe (in)tolerant zijn levensbeschouwingen?, (Cahiers voor Vredestheologie 6), Leuven, Boxtel, Acco, 1992.
R. BURGGRAEVE & J. DE TAVERNIER & L. VANDEWEYER, Van rechtvaardige oorlog naar rechtvaardige vrede. Katholieken tussen militarisme en pacifisme in historisch-theologisch perspectief (Kadoc-Studies 15), Leuven, Peeters, 1993.
J. DE TAVERNIER & R. BURGGRAEVE (eds.), Is God een Turk? Nationalisme en religie, Leuven, Davidsfonds, (Cahiers voor Vredestheologie 7), 1995.
R. BURGGRAEVE & J. DE TAVERNIER (eds.), Terugkeer van de wraak? Een tijd verscheurd tussen revanche, vergelding en verzoening, (Cahiers voor Vredestheologie 8), Averbode, Altiora; Baarn, Gooi & Sticht, 1996.
R. BURGGRAEVE & L. ANCKAERT (eds.), De vele gezichten van het kwaad: meedenken in het spoor van Emmanuel Levinas, (Cahiers voor Vredestheologie 9), Leuven, Acco, 1996.
D. POLLEFEYT, Jews and Christians: Rivals or Partners for the Kingdom of God? In Search for An Alternative for the Christian Theology of Substitution (Louvain Theological and Pastoral Monographs) Leuven, Peeters, 1997.
J. DE TAVERNIER & D. POLLEFEYT (eds.), Heeft de traditie van de mensenrechten toekomst?, (Cahiers voor Vredestheologie 10), Leuven, Acco, 1998.
R. BURGGRAEVE & D. POLLEFEYT, Ethiek als intimiteit met God? Christelijke ethiek in gesprek met joodse denkers (Verkenning & Bezinning 13) Kampen, Kok, 1998.
R. BURGGRAEVE, Ethiek en passie: over de radicaliteit van christelijk engagement, met afsluitende bijdrage van D. POLLEFEYT (Cahiers voor Vredestheologie 11), Tielt, Lannoo, 2000, 325 p.
R. BURGGRAEVE, J. DE TAVERNIER, D. POLLEFEYT (eds.), Zand erover? Vereffenen, vergeven, verzoenen (Cahiers voor Vredestheologie 12), Leuven, Davidsfonds, 2000, 245 p.
R. BURGGRAEVE, The Wisdom of Love in the Service of Love. Emmanuel Levinas on Justice, Peace, and Human Rights, Milwaukee, Marquette University Press, 2002.
R. BURGGRAEVE, J. DE TAVERNIER, D. POLLEFEYT & J. HANSSENS, Van madonna tot Madonna : in de ban van beelden, idolen en afgoden (Cahiers voor vredestheologie, 14), Leuven, Davidsfonds, 2002.
R. BURGGRAEVE, J. DE TAVERNIER, D. POLLEFEYT & J. HANSSENS, Desirable God? Our fascination with images, idols and new deities (Cahiers for theology of peace, 19), Leuven, Peeters , 2003.
D. POLLEFEYT (ed.), Incredible forgiveness : Christian ethics between fanaticism and reconciliation, Leuven, Peeters, 2004.
R. BURGGRAEVE, J. DE TAVERNIER, D. POLLEFEYT & J. HANSSENS, De verruwing voorbij : over de kwetsbaarheid van alle leven (Cahiers voor vredestheologie, 20), Leuven, Davidsfonds, 2004.
T. FOLENS & R. BURGGRAEVE, Verruwing als educatieve en ethische uitdaging, in: L. BRAECKMANS (red.), Ze zijn zo onbeschoft, mevrouw; Reflecties over morele vorming op school (Diroo, Academia nr. 10), Gent, Academia Press, 2006, p. 58-77.
A. DILLEN, R. BURGGRAEVE, J. DE TAVERNIER, J. HANSSENS, D. POLLEFEYT (ed.), Wanneer ‘liefde’ toeslaat. Over geweld en onrecht in gezinnen, Leuven, Davidsfonds, 2006.
R. BURGGRAEVE & L. ANCKAERT, De rode huid van Adam. Verhalen over crisis en zin (Trialogie nr. 1), Averbode, Altiora, 2008, 141 p.
R. BURGGRAEVE, J. DE TAVERNIER, D. POLLEFEYT, J. HANSSENS (reds.), Witboek over corruptie en integriteit, Leuven, Davidsfonds-Pax Christi Vlaanderen, 2008, 163 p.
A. DILLEN (ed.), When ‘Love’ Strikes. Social Sciences, Ethics and Theology on Family Violence, Leuven, Peeters, 2009.
R. BURGGRAEVE, Proximity with the Other. A Multidimensional Ethic of Responsibility in Levinas, Bangalore (India), Dharmaram Publications, 2009, 152 p.
A. DILLEN & D. POLLEFEYT (ed.), Ga nu allen in vrede! Omgaan met macht en conflicten in pastorale contexten, Leuven, Davidsfonds, 2010.
R. BURGGRAEVE & I. VAN HALST, Gedreven tussen goed en kwaad. Inspiratie om recht in het leven te staan, Tielt, Lannoo, 2010, 152 p.
J. DE TAVERNIER (ed.), Ons dagelijks brood. Over oude en nieuwe spijswetten, Leuven, Acco, 2010.
Contact
Voor verdere informatie kunt U contact opnemen met:
Prof. Dr. Roger Burggraeve (Roger.Burggraeve@theo.kuleuven.be)
Prof. Dr. Didier Pollefeyt (Didier.Pollefeyt@theo.kuleuven.be)
Prof. Dr. Johan De Tavernier (Jo.DeTavernier@theo.kuleuven.be)
Prof. Dr. Annemie Dillen (Annemie.Dillen@theo.kuleuven.be)
Dr. Marianne Moyaert (Marianne.Moyaert@theo.kuleuven.be)
Faculteit Theologie en Religiewetenschappen
Centrum voor Vredesethiek
Sint Michielsstraat 6
3000 Leuven
Tel.: +32 16 32 37 94
Fax.: +32 16 32 37 98
