Centrum voor Geschiedenis van de Theologische Faculteit - Internationaal Colloquium

12 mei 1559 is een ijkpunt in de geschiedenis van de Nederlanden. Op die dag verkreeg de Leuvense theoloog Franciscus Sonnius, na meer dan een jaar onderhandelen en lobbyen in het Vaticaan, van paus Paulus IV en het Consistorie de bul Super Universas, waarmee in de Nederlanden vijftien nieuwe bisdommen werden opgericht. Daarmee werd het plan dat Sonnius op instigatie van Filips II en kardinaal Granvelle had uitgewerkt althans in theorie gerealiseerd. De herinrichting van het kerkelijke landschap in de Nederlanden moet gezien worden in het kader van de Tridentijnse hervormingen. De verantwoordelijkheden van de bisschop op vlak van catechese, pastoraal, scholing waren duidelijk geïnspireerd door het Concilie van Trente. Zelf werd Sonnius benoemd tot eerste bisschop van ’s-Hertogenbosch en later tot bisschop van Antwerpen. Onder de bisschoppen van de eerste generatie, die in moeilijke politieke en religieuze omstandigheden bezit moesten nemen van hun zetel, vinden we nog enkele van Sonnius’ collega-professoren. Ook in latere  decennia en eeuwen werden clerici die in Leuven hadden gedoceerd, er waren gepromoveerd of er hun opleiding hadden genoten, regelmatig op een bisschopszetel benoemd. Dat gebeurde niet alleen in de Lage Landen, maar ook wereldwijd. Heel wat Leuvense alumni namen het bisschopsambt waar in Ierland, de Verenigde Staten, Kongo, India, China. Toch betekenden deze talrijke Leuvense benoemingen niet dat de relatie tussen de bisschoppen en de Leuvense universiteit altijd even optimaal verliep. Het water naar de oude academische haven bleek voor vele bisschoppen erg diep, zodat er regelmatig conflicten tussen beide rezen.

Naar aanleiding van de 450ste verjaardag van de vermelde gebeurtenis, organiseert het Centrum voor de Geschiedenis van de Theologische Faculteit te Leuven op 5-7 februari 2009 een internationaal symposium onder de titel: De Leuvense universiteit: kweek­school voor bisschoppen in de Lage Landen en wereldwijd. Het symposium zal de relatie tussen de Leuvense universiteit en het bisschopsambt behandelen, zoals die gestalte kreeg in de benoeming van talrijke Lovanienses. Het is niet de bedoeling om louter een portrettengalerij van markante figuren te presenteren. Ook andere facetten en invalshoeken zullen aan bod komen. Op donderdag 5 februari wordt een algemeen en internationaal kader geschetst. In de voormiddag wordt de Tridentijnse visie op het bisschopsambt toegelicht en in de namiddag worden enkele bisschoppen voorgesteld die in Leuven werden gevormd maar buiten de Lage Landen, vaak in hun land van herkomst, werden benoemd. Op vrijdag 6 en zaterdag 7 februari ligt de nadruk op Lovanienses die een bischopszetel in de Lage Landen bezetten. In dat verband komen op vrijdag de 16de-18de eeuw aan bod, op zaterdag de 19de en 20e eeuw.

Voertalen van het colloquium zijn Nederlands, Frans en Engels. Voor een lezing wordt telkens 30 minuten voorzien, gevolgd door 15 minuten vragen en discussie. De organisatie hoopt op internationale interesse.

De referaten zullen samen met enkele andere bijdragen worden samengebracht in een colloquiumbundel. Deze publicatie zal later in 2009 voorgesteld worden ter gelegenheid van de opening van een tentoonstelling die meer specifiek handelt over de Leuvense Theologische Faculteit als kweekschool van bisschoppen in de zestiende eeuw. Bijdragen voor de bundel dienen in het Engels, het Frans of het Duits geschreven te zijn.

U wordt van harte uitgenodigd een bijdrage te leveren aan de bundel en/of het congres. U kan voorstellen voor een lezing en/of een artikel vóór 23 mei 2008 met titel en abstract van ± 200 woorden indienen bij de secretaris: gert.gielis@student.kuleuven.ac.be. Ook voor verdere vragen kan u zich tot dit adres wenden.

Namens het Centrum voor Geschiedenis van de Theologische Faculteit te Leuven,