In memoriam Edward Schillebeeckx

In dankbare herinnering gedenkt de Faculteit Godgeleerdheid (KU Leuven) de Vlaamse theoloog en dominicaan Edward Schillebeeckx, overleden op 23 december 2009.
Met hem is één van de belangrijkste katholieke theologen van de voorbije eeuw heen gegaan. Hij speelde niet alleen een belangrijke rol als adviseur op het tweede Vaticaanse Concilie, maar vernieuwde ook op grondige wijze de theologie in de daaropvolgende decennia. Zo heeft hij de opening van de katholieke kerk en theologie op de moderne wereld mee mogelijk gemaakt. In tegenstelling tot andere theologen en kerkleiders beoordeelde hij deze moderne wereld, en de erin voortschrijdende secularisatie, immers niet in de eerste plaats als verlies of bedreiging. In tegendeel: hij zag er een nieuwe kans in om het christen-zijn vandaag authentiek en betekenisvol te beleven.
Vooraleer Edward Schillebeeckx in 1957 hoogleraar werd te Nijmegen, doceerde hij enkele jaren aan het Hoger Instituut voor Godsdienstwetenschappen te Leuven. Omwille van zijn verdiensten op en na het concilie verleende de KU Leuven hem reeds in 1974 het eredoctoraat.
Tot op vandaag is zijn invloed op de Leuvense theologie tastbaar. Met zijn aanpak heeft Schillebeeckx immers mee de wending naar de hermeneutiek in de katholieke theologie voltrokken. Na hem is het zeer moeilijk geworden om christelijk geloofsverstaan los te zien van het spel van ervaring en interpretatie waarin traditie en geloofsgemeenschap voortdurend betrokken zijn. Met Schillebeeckx leerden theologen in gesprek gaan met nieuwe wijsgerige stromingen en menswetenschappen, met de omgevende cultuur en samenleving. Hij toonde voorts aan dat men niet zomaar over Jezus de Christus kan spreken zonder rekening te houden met het historisch-kritisch onderzoek naar de Jezus van de geschiedenis. Hij benadrukte dat Gods heil niet alleen individueel en spiritueel begrepen moet worden, maar ook praktische, politieke en ecologische dimensies heeft. Maar de belangrijkste boodschap van Schillebeeckx blijft dat christen-zijn met het concrete bestaan zelf te maken heeft – dat de 'leer' niets is zonder het leven.
Namens de Leuvense Faculteit Godgeleerdheid wil ik de Vlaamse en Nederlandse Paters Dominicanen, de familie van Edward Schillebeeckx, en de Faculteit der Godgeleerdheid te Nijmegen mijn oprechte deelneming betuigen. Moge Edward Schillebeeckx nu rusten in de vrede van de Heer.
Lieven Boeve
Decaan
Concilie-archief
Het volledige concilie-archief van Prof. Mag. Edward Schillebeeckx is beschikbaar in de Bibliotheek van de Faculteit.
Meer informatie vindt u op http://theo.kuleuven.be/en/research/centres/centr_vatii/centr_vatii-activ/.
Verder vindt u op http://theo.kuleuven.be/en/research/centres/centr_vatii/centr_vatii-arch/#62 een audio-fragment van een speech die hij gaf tijdens Vaticanum II.
Stichting Edward Schillebeeckx
De Stichting Edward Schillebeeckx stelt zich ten doel de geschreven, gedrukte, audio-visuele en andere materialen van en over het gehele oeuvre van prof. mag. dr. Edward Schillebeeckx te verzamelen, te ordenen, te bewaren en toegankelijk te maken.
Zij wil aldus de geestelijke, wetenschappelijke en maatschappelijke waarden van dit werk veilig stellen voor de toekomst en duurzaam overdragen.
