Het christendom


Inhoudstafel

 


Het christendom: de grootste wereldreligie

Een derde van de wereldbevolking is lid van een of andere christelijke kerk. Dat betekent dat nagenoeg twee miljard mensen geloven in Jezus Christus. De meeste christenen behoren tot de rooms-katholieke kerk (ongeveer één miljard mensen). Er zijn 342 miljoen protestanten en 215 miljoen orthodoxen. De overige christenen behoren voor een groot deel tot het anglicanisme (de specifieke vorm van protestantisme in het Verenigd Koninkrijk), tot de snel groeiende groep van evangelische christenen of tot een aantal kleinere christelijke denominaties, die zich in de marge bevinden en niet zelden als sekten worden bestempeld.


Een eigen plaats binnen het trio jodendom - christendom - islam

Net als het jodendom en de islam baseert het christendom zich op de openbaring van de ene God aan Abraham op de berg Tabor. Anders dan het jodendom en de islam beschouwt het christendom Jezus als de Zoon van God die de beloften aan Abraham en zijn nakomelingen heeft vervuld, en verkondigt het een geloof in een drie-ene God, één God die zich op drie verschillende manieren manifesteert: als de Vader, als de Zoon die in een bepaalde tijd en op een bepaalde plaats de gedaante van een mens heeft aangenomen, en als de Heilige Geest die voortdurend aanwezig blijft en bijstand verleent.


Verschillende strekkingen binnen het christendom

Het christendom kent verschillende strekkingen die elk hun eigen visie hebben op de figuur van Jezus en zijn relatie tot de Vader en de Geest. Deze strekkingen kennen een historische oorsprong. In de eerste eeuwen van het christendom werden er concilies gehouden waarbij geloofsbelijdenissen werden vastgelegd. Gemeenschappen die zich aan die ideeën hielden, werden 'orthodox' (met de juiste leer) genoemd. Geleidelijk aan werd duidelijk dat het Oosten en het Westen een eigen koers ontwikkelden. In het Oosten benaderde men Jezus bij voorkeur op mystieke en devotionele wijze, terwijl men in het Westen eerder bekommerd was om systematisch theologische concepten als zonde en verlossing. Een dispuut over het statuut van de Geest (gekend als de discussie over het woord filioque) dreef de beide kerken uiteen. Traditioneel wordt het jaar 1054 gezien als het breukmoment, het zogenaamde Grote Schisma. Omdat de westerse kerk zichzelf beschouwde als de 'universele' kerk en het primaatschap toekende aan Rome, werd ze bekend als 'rooms-katholiek'. Het Oosten behield de term 'orthodox' en wordt sindsdien omschreven als 'oosters-orthodox'. Door mistoestanden binnen de rooms-katholieke kerk werd het westerse christendom in de loop van de 16de eeuw intern verscheurd. Een aantal denkers, geïnspireerd door de Duitse Maarten Luther, tekende 'protest' aan tegen de gangbare katholieke praktijken (vandaar 'protestanten') en verzette zich tegen tussenschakels tussen God en de gelovigen (zoals priesters, bisschoppen, heiligen, martelaren). Volgens de protestanten kan elke gelovige direct in contact komen met God en gered worden. De enige voorwaarde is te geloven en dat geloof kan men verkrijgen door de bijbel als het geïnspireerde Woord van God te bestuderen. In plaats van een hiërarchische kerkstructuur geldt een overlegmodel met grote autonomie voor de aparte gemeenten. Net die vrijheid maakt dat er heel veel verschillende strekkingen bestaan: lutheranen, calvinisten, presbyterianen, baptisten, methodisten. Eén van deze strekkingen groeide uit tot een aparte stroming binnen het christendom: het anglicanisme. De Engelse vorst Henry de achtste (1509-1547) wilde zo graag een mannelijke erfgenaam dat hij een ontbinding eiste van zijn kerkelijk huwelijk met Catharina van Aragorn van de paus van Rome. Op diens weigering liet koning Henry zich in zijn hoedanigheid van vorst uitroepen tot het enige hoofd van de kerk van Engeland. Op deze manier had de Engelse kerk zich afgescheurd van de rooms-katholieke kerk. Pas later ging de kerk van Engeland ook effectief een eigen koers varen. Geleidelijk aan raakten de Engelse vorsten meer onder de invloed van het protestantisme. Toch werden katholieke elementen behouden. Tot op de dag van vandaag zijn er gelovigen die één kant meer benadrukken dan de andere: de zogenaamde high-church profileert zich meer katholiek, terwijl de 'low-church' eerder protestants georiënteerd is.


Overzicht


Achtergrondinformatie

BARETT, D.B. e.a., World Christian Encyclopedia.A Comparative Survey of Churches and Religions in the Modern World, 2 dln., Oxford, 2001.

MCGRATH, A.E., Christian Theology. An Introduction, Cambrigde (MA), 1994.

MICHIELS, R., Het wereldchristendom. Overzicht van de christelijke kerken, Averbode, 1991.
Handig boekje met beknopte info over verschillende strekkingen binnen het christendom.

OXTOBY, W.G., World Religions. Western Traditions, Oxford, 20022.


Links

www.geocities.com/pastorkeith/ecumenical.html
ontelbare links over de verschillende christelijke denominaties

www.praize.com/engine/Denominations/
nog meer links over de christelijke denominaties

www.answers.com/topic/list-of-christian-denominations
een lijst van de christelijke denominaties

www.worldchristiandatabase.org/wcd/about/denominations.asp
database per land over de christelijke denominaties

www.ccel.org/info/wwec-about.htm
encyclopedie van het christendom (Engelstalig)

www.cwo.com/~pentrack/catholic/chron.html
tijdstabel van belangrijke gebeurtenissen in het christendom

www.vatican.va
officiële site van het Vaticaan (in verschillende universele talen)