Erfgoedbibliotheek
Inhoud
- Preciosa
- Virtuele tentoonstelling
- Bijbel van Anjou
Sinds haar ontstaan (1969) heeft de Maurits Sabbebibliotheek een bijzondere erfgoedmissie voor het gedrukte religieuze erfgoed van de Lage Landen. Hiermee samenhangend bewaart zij ongeveer 200.000 oude drukken (voor 1801). Zowel kwantitatief als inhoudelijk behoort deze collectie tot de rijkste verzamelingen in Vlaanderen. Onder haar gebruikers telt de bibliotheek niet alleen studenten en onderzoekers, maar ook bibliofielen, verzamelaars en heemkundigen. Tot deze collectie zeer waardevolle werken behoort de Bijbel van Anjou, door de Vlaamse Gemeenschap erkend als topstuk, en de bibliotheek van kardinaal d'Alsace, waarvoor een procedure tot erkenning als topstuk lopende is. De Maurits Sabbebibliotheek heeft een uitstekende reputatie voor de manier waarop ze dit erfgoed bewaart en ontsluit. Haar erfgoedcollectie is regelmatig onderwerp van tentoonstellingen, georganiseerd door de eigen instelling of door derden. 
Bovendien geeft deze bibliotheek twee wetenschappelijke reeksen uit waarin regelmatig de eigen erfgoedcollectie centraal staat en waarvan een aantal volumes gedrukte catalogi zijn van enkele waardevolle deelcollecties.
De Maurits Sabbebibliotheek is niet alleen een erfgoedbibliotheek door haar prachtige collectie handschriften en oude drukken en haar bewaaropdracht. In een bredere context strekt die erfgoedfunctie zich ook uit naar de hedendaagse onderzoekscollectie die door haar volledigheid een uitzonderlijke verzameling biedt van wat op regionaal, landelijk en internationaal vlak in de theologie, de religiewetenschappen en grensgebieden gepubliceerd wordt. Ten slotte is er de erfgoedwaarde van de talrijke kunstwerken die de muren en ruimtes van de bibliotheek bekleden. Het bibliotheekgebouw werd ontworpen door ir.-arch. Paul van Aerschot en geopend in 1974 en is gevestigd op een historisch waardevolle site. In 2011 werd een deel van de bibliotheek verbouwd: de beschikbare ruimte voor preciosa wordt verdubbeld, de bibliotheektoegang wordt rolstoelvriendelijk gemaakt, de lockerruimte wordt vergroot, er kwam bijkomende ruimte voor tijdelijke tentoonstellingen, het archief Vaticanum II kreeg een eigen ruimte en er werd ruimte voorzien voor de redacties van twee tijdschriften en enkele onderzoeksgroepen binnen de bibliotheek. De volledige bibliotheeksite is een mooi voorbeeld van onroerend erfgoed en werd onlangs uitgeroepen tot een van de zeven nieuwe wonderen van de stad Leuven.
Collectie
De erfgoedcollecties van de Maurits Sabbebibliotheek omvatten samen een bijzonder rijke collectie van ongeveer 200.000 volumes van oude drukken (daterend van vóór 1801): o.a. 1200 handschriften, 702 incunabelen, ca. 2.000 postincunabelen, ca. 7.500 drukken uit de latere 16de eeuw, ca. 60.000 uit de 17de eeuw en ca. 115.000 uit de 18de eeuw.
Voor haar erfgoedcollectie hanteert de Maurits Sabbebibliotheek het volgende collectieprofiel: het religieuze erfgoed van de Lage Landen, dat met name in theologische en filosofische literatuur, maar ook in bredere cultuurgebieden als geschiedenis, wetenschappen, kunst, recht zijn neerslag heeft gevonden. De collectie bevat o.m. een aantal belangrijke collecties van kerkelijk-diocesane herkomst en afkomstig van invloedrijke religieuze instituten als de jezuïeten, franciscanen, kapucijnen, dominicanen, enz. Deze unieke en waardevolle collectie is een belangrijke getuige van de boek- en bibliotheekgeschiedenis van de Lage Landen en bevat naast theologische traktaten en religieuze boeken, zeer veel werken uit allerlei domeinen van de wetenschappen en de kunsten.
Naast een strikt erfgoedprofiel heeft de bibliotheek ook een algemene bewaarmissie voor het bibliografisch geheugen van de theologie en de religiewetenschappen. Dat verklaart meteen ook waarom er een politiek van niet-ontleenbaarheid bestaat voor zowel de oude werken als de nieuwe onderzoekscollectie.
De bibliotheek bevat ook enkele archieven, waaronder het archief van het Centrum voor Conciliestudie Vaticanum II, met een rijke collectie documenten, vooral in verband met de belangrijke Belgische inbreng in het concilie.
Zie ook
Belangrijkste deelcollecties
|
Vlaamse jezuïeten (S.J.) |
|
|
Oude bibliotheek Grootseminarie Mechelen |
Deze historische collectie (30.000 banden) uit het Ancien Régime bevat handschriften, wiegendrukken, postincunabelen en drukken van de 16de tot en met de 18de eeuw, belangrijk voor de studie van de theologiegeschiedenis. Tot deze bibliotheek behoort het 14de-eeuwse verluchte handschrift, de Bijbel van Anjou en heel wat waardevolle 16de- eeuwse bijbels. |
|
Bibliotheek kardinaal d’Alsace |
Bibliotheek van kardinaal Thomas-Philippe de Boussu et d’Alsace, opgericht in 1719. Bevat 4.500 banden van voor de Franse Revolutie met werken over het humanisme, jansenisme, gallicanisme en febronianisme, en een groot aantal werken over exegese, patrologie, mariologie, hagiografie en de geschiedenis van de Mechelse catechismus. |
|
Oblaten (O.M.I.) |
Waregem, Kortrijk, Gijzegem, Korbeek-Lo. Voorbeeld van rond 1900 uitgeweken Franse congregaties die hun bibliotheek meebrachten naar België. Ongeveer 20.000 banden met een ruim aandeel over missionering in Canada, Zuid-Afrika en Congo, Franse kerkgeschiedenis, het modernisme en de geschiedenis van de eigen congregatie. |
|
Ierse franciscanen (O.F.M.) |
Naast een reeks werken uit de 19de en 20ste eeuw, een collectie 16de- tot 18de-eeuwse werken over kerkgeschiedenis van Ierland, de reformatie, het anglicanisme. Ook een belangrijke sectie Franciscana. |
|
Franciscanen Vaalbeek (O.F.M.) |
Interessante oude drukken en Franciscana. |
|
Sint-Franciscusbibliotheek Nijmegen (O.F.M.) |
Belangrijke collectie over missiologie, interreligieuze dialoog, ontwikkelingen van het christendom in het Verre Oosten, Indië Afrika en Midden-Afrika en Islam, samengesteld door de Nijmeegse hoogleraar Arnulf Camps (1925-2006). |
|
Redemptoristen (C.Ss.R.) |
|
|
Priesters van het Heilig Hart Leuven (M.S.C.) |
Bibliotheken van Bree, Leuven, Beernem, Asse over de kerk in Congo, Brazilië, Indonesië. |
|
Collegium pro America Latina (COPAL) |
Bibliotheek van het Latijns-Amerikaans College te Leuven: 12.000 banden en een grote tijdschriftencollectie, met uitgebreide verzameling over bevrijdingstheologie, kerkgeschiedenis van Latijns-Amerika en talrijke Latijns-Amerikaanse boeken en tijdschriften. |
|
Montfortanen (S.M.M.) |
Bibliotheek rond mariologie en mariale devotie, met een omvangrijke en unieke collectie oude drukken en handschriften. |
|
Bibliotheek Berchmanianum Nijmegen (S.J.) |
Bibliotheek van de Nederlandse jezuïeten. Ze bevat naast werken in verband met theologie en spiritualiteit talrijke publicaties van Nederlandse jezuïeten, zeldzame werken, atlassen en een belangrijke collectie emblemata, van en over Nederlandse jezuïeten. |
|
IDGP en INTAMS |
Bibliotheek van de Interdiocesane Dienst voor Gezinspastoraal; Bibliotheek van de International Academy for Marital Spirituality (studie van huwelijk en gezin). |
|
Kapucijnen (O.F.M. Cap.) |
|
| Conventuelen (O.F.M.Conv.) | Kloostergeschiedenis. Vooral uit Halle. |
|
Franciscanen Sint-Truiden (O.F.M.) |
Rijke bibliotheek met talrijke oude drukken uit het Franciscaans Historisch Instituut te Sint-Truiden. Vormt een centrale aanvulling op de andere franciscanencollecties. |
|
Jozefieten (C.J.) |
Diverse collectie, met groot aantal onderwijsgerelateerde publicaties en boeken rond congregatiegeschiedenis. Bevat o.a. collectie van Leuven, Geraardsbergen en Melle. |
| Scheut (C.I.C.M.) | Missiegeschiedenis. Congo, China, Latijns- en Noord Amerika, Filipijnen, Japan, Indonesië, Taiwan, etc. Ook verschillende persoonlijke bibliotheken. |
| Steyl (S.V.D.) | Bibliotheek van Kalmthout en verschillende persoonlijke bibliotheken ook uit Nederland. |
| Karmelieten (O.C.D.) | Gent (gedeeltelijk), Haasrode |
| Benediktijnen (O.S.B.) | Dendermonde (gedeeltelijk) |
| Dominikanen (O.P.) | Lier, Leuven (gedeeltelijk) |
| Salvatorianen ( S.D.S.) | Heverlee. Duitse theologie en kerkgeschiedenis, congregatiegeschiedenis. |
| Fraters van Tilburg (C.M.M.) | Missiegeschiedenis |
| Assumptionisten (A.A.) | Parijs. Oude drukken i.v.m. Jansenisme en Franse kerkgeschiedenis. |
| Norbertijnen (O.Praem.) | Park Abdij, nieuwere boeken en doebletten uit Postel |
| Missio België | Brussel. Missieactie en missiegeschiedenis |
| Missio Duitsland | Aachen. Missieactie en missiegeschiedenis |
| Broederlijk Delen | Brussel. Ontwikkelingssamenwerking en vastenactie. |
| Benediktbeuern (O.S.B.) | Kloostergeschiedenis, kerkgeschiedenis van Beieren. |
| Freising | Kloostergeschiedenis, kerkgeschiedenis van München en Beieren (doebletten uit de Diözesanbibliothek). |
| Kontinenten | Kortrijk. Diocesane missieactie |
| Oudkatholieken | Amersfoort. Jansenisme, Oudkatholicisme (gedeeltelijk). |
| Levensecht | Jette. Liturgie, catechese en pastoraal. |
| Centre Oecumenique et Liturgique | Brussel. Oecumene en bevrijdingstheologie. |
| Hoger Instituut voor Godsdienstwetenschappen | Leuven. Theologie en catechese. De allereerste collectie van de Maurits Sabbebibliotheek. |
| Zusters | Missiezusters van de Jacht (I.C.M.), Zusters 'Dochters van Maria' van Willebroek, Zusters 'van het arme kind Jezus' van Borsbeek, Annonciaden, etc. Congregatiegeschiedenis en devotie. |
| American College of Louvain | Leuven. Amerikaanse theologie en kerkgeschiedenis. |
| Pro mundi vita | Leuven. Godsdienstsociologie, derdewereld theologie en tijdschriften. |
| KADOC | Oude drukken en boeken die volgens de collectieprofiel worden doorgeschoven |
| Centrale Bibliotheek | Theologie en exegese en andere collecties die volgens de profielen worden doorgeschoven |
| Varia |
|
|
Collecties Leuvense theologen en anderen |
|
|
Collectie archiefdocumenten en bandopnames rond Vaticanum II, meer bepaald in verband met de bijdrage van Belgische theologen en bisschoppen aan het concilie. |
Centrale bibliotheek van de Noord-Belgische provincie van de jezuïetenorde (Heverlee). De theologische collectie (400.000 banden) bevat veel werken over exegese, kerkgeschiedenis, systematische theologie, liturgie, kerkelijk recht, pastoraaltheologie en moraaltheologie. In 1998 aangevuld met de collectie philosophica uit de Heverleese jezuïetenbibliotheek, in 2003 met de collectie ignatiana en jesuitica. De volledige collectie bevat talrijke incunabelen, postincunabelen en oude drukken, ook een autograaf van Ignatius van Loyola en andere handschriften. Ook collecties uit Turnhout, Mechelen, Gent, Brugge, Drongen, Antwerpen, Borgerhout en verschillende persoonlijke bibliotheken.
De provinciale bibliotheek van de Vlaamse minderbroeders.
Bibliotheek met zwaartepunten over de Grieks-katholieke ritus, de volksmissies en predicatie alsook de missionering in het algemeen en Congo in het bijzonder.
Rijke bibliotheek met vele belangrijke oude drukken en een grote collectie Franciscana. Afkomstig uit Leuven, Antwerpen en Izegem.
Kleinere collecties van de Priesters van het Heilig Hart, Paters van het Heilig Hart, Spiritijnen, Lazaristen etc.
Persoonlijke bibliotheken en archieven van Leuvense theologen en anderen:
